Stichting Kerkelijk Kunstbezit in Nederland
Activiteiten van de SKKN
Inventarisatie
Onder leiding van de SKKN wordt het kunst- en cultuurbezit in de Nederlandse kerken en kloosters geïnventariseerd. Hierbij worden de meest uiteenlopende objecten opgenomen: van schilderijen, beelden, grafstenen, bijbels, glas-in-lood, kansels en avondmaalszilver tot en met oude tinnen inktstellen, Chinees porselein en uurwerken. Ook wordt gekeken naar het kerkelijk 'biotoop': elementen in de directe omgeving van kerk of klooster en daarmee onlosmakelijk verbonden, zoals kerkhoven en begraafplaatsen, processieparken, Lourdesgrotten, kerkelijk groen en kleine landschapselementen. Deze kwetsbare categorie kerkelijke monumenten dreigt in snel tempo te verdwijnen of is onderhevig aan ingrijpende moderniseringen en verdient daarom intensieve aandacht.
Registratie
De inventarisatiegegevens worden op het bureau van de SKKN uitgewerkt tot registratierapporten: al naargelang de wens van de opdrachtgever een basisregistratierapport (een rapport met beknopte basisgegevens) of een registratierapport met onderzoek (een rapport met uitvoerige, wetenschappelijk verantwoorde beschrijvingen). In elk rapport geeft de SKKN aan welke objecten tot de zogeheten kerncollectie behoren. Dit zijn de voor de kerk, het klooster of de instelling meest belangrijke objecten die, uit oogpunt van behoud en beheer, de hoogste prioriteit verdienen.
Gegevensbeheer
Inmiddels beheert de SKKN een archief, waarin zich de registratierapporten bevinden van circa 4.500 kerken en kloosters, met in totaal meer dan 175.000 beschreven objecten en 160.000 foto's. Het archief van de SKKN is toegankelijk voor bezoekers. De SKKN digitaliseert momenteel haar archief. De database bevat inmiddels ruim 100.000 objecten, waarvan zo'n 40.000 gevalideerd.
Documentatie
De bezoekers kunnen daarnaast gebruik maken van een bibliotheek, gespecialiseerd op het gebied van Nederlandse kerkelijke kunst, topografie en geschiedenis, en van het Sonneveld-bestand (een bestand van alle kerkgebouwen in Nederland met hun adressen). Verder bezit de SKKN een grote collectie met historische afbeeldingen van kerkgebouwen van alle gezindten door heel Nederland. Deze verzameling van ca. 60.000 ansichtkaarten en foto's is samengesteld uit de particuliere collecties van dhr. Van Leersum (aankoop) en dhr. Van Gameren (schenking door mw. van Gameren in 2007).
Tenslotte zijn er archieven van een aantal twintigste-eeuwse Nederlandse kerkelijke kunstenaars bij de SKKN ondergebracht.
Ondersteuning collectiemanagement
Kerken en kloosters kunnen de SKKN om advies vragen betreffende praktische zaken, die tot het collectiemanagement worden gerekend, zoals beheer, beveiliging, conservering en restauratie van het kerkelijke culturele erfgoed. In een tijd waarin zich de normen op het gebied van beheer voortdurend professionaliseren, hebben de meeste kerkelijke collectiebeheerders geen mensen in huis, die met kennis van zaken voor het bezit kunnen zorgen. De kerken en kloosters kunnen een beroep doen op een eigen expertisebureau, dat al dan niet projectmatig ondersteuning biedt bij vragen rondom deze specifieke gebieden en dat zorgt voor toerusting van lokale beheerders.
Samenstelling collectieplan
Desgewenst kan de SKKN ten behoeve van de lokale beheerders een collectieplan samenstellen, waarin het kunstbezit van een kerk of klooster kunsthistorisch wordt gewaardeerd en waarin alle aspecten van het collectiebeheer en het collectiebeleid worden vastgelegd.
Diefstalregistratie
De registratiegegevens, die door de SKKN zijn uitgewerkt, vervullen een belangrijke rol in het geval van diefstal van objecten. De SKKN is momenteel de enige instantie die meldingen van diefstal van kerkelijk erfgoed centraal registreert. Op verzoek verstrekt het bureau van de SKKN objectgegevens, beschrijving en foto aan politie, verzekeraar en/of eigenaar. Door alertheid kan via de informatie van de SKKN jaarlijks een aantal gestolen voorwerpen op korte termijn worden achterhaald. Ook objecten, die reeds langer vermist zijn en via de handel herkend worden, kunnen vaak naar de oorspronkelijke eigenaar worden teruggebracht.
Op deze site is speciaal voor dit doel het onderdeel 'Diefstal' opgezet.
Collectiemobiliteit
In het kader van het collectiemanagement bemiddelt de SKKN ook bij de herplaatsing van kerkelijke inventarisstukken, die door kerk- of kloostersluiting of anderszins overtollig zijn geworden. Zij doet dit door de binnenkomende aanvragen en aanbiedingen op elkaar af te stemmen, door herplaatsingen te begeleiden en te registreren, door eventueel regelingen te treffen voor opslag van objecten en door eenmaal per jaar lijsten van vraag en aanbod uit te brengen. Het belang van dit collectiemobiliteitsproject wordt door kerken en overheid onderkend. Een herplaatsing in een passende liturgische omgeving voorkomt verbanning van de objecten naar zolders en depots, waarna dikwijls verwaarlozing en verval volgen, en voorkomt oneigenlijk gebruik.
Op deze site is speciaal voor dit doel het onderdeel 'Aangeboden' opgezet.