Stichting Kerkelijk Kunstbezit in Nederland
altaar, nevenaltaar
Buiten het celebratiealtaar / het dienstaltaar (Vlaamse term) kunnen zich ook kleinere altaren in de kerk bevinden, toegewijd aan een heilige of aan een speciale devotie. Zij bevinden zich tegen zuilen, in kapellen in de kooromgang of in langskapellen (dit in tegenstelling tot de plaats van de twee zijaltaren die ter weerszijden van het hoogaltaar staan en daarmee een visuele eenheid vormen). Zij werden veelal gesticht door personen, instellingen of broederschappen en waren bedoeld voor privaatmissen. Nevenaltaren worden ter onderscheiding veelal bij de naam genoemd aan wie zij zijn toegewijd, zoals bijvoorbeeld het Jacobusaltaar of het Drievuldigheidsaltaar. Na het Tweede Vaticaans Concilie (1962-1965) werden de heilige missen aan de nevenaltaren afgeschaft. Zie ook: sacramentsaltaar en zijaltaar